116 اندرز از يكي از بزرگان ايران باستان كه حدود300 سال قبل از ظهور اسلام ميزيسته



1- ۱ اي پسر من نيكو كار باش نه بدكار زيرا زندگاني انسان جاودان نيست و هيچ چيز از كردار نيك لازمتر نمي باشد.

2- آنچه را كه گذشته است فراموش كن و به آنچه كه نرسيده رنج و اندوه مبر.

3- به رئيس و سردار خود گستاخ مباش و در خدمت استوار بايست, آچه بر خود نيك نداني به ديگران نيز نيك نشمار با رئيسسها و دوستان به يگانگي برخورد كن.

4- خود را به بندگي كسي مسپار.

5- از هر كس كه با تو كينه ورزد و خشم گيرد كناره جوي

6- هميشه و همه جا به خدا توكل كن و دوستي با كسي كن كه بيشتر به تو سود رساند

7- به فرمان يزدان و امشاسپندان گوش كن و رفتار نما

8- هر چه شنوي به عجله و بيهوده مگوي

9- زن و فرزند خود را تحصيل علم بازمدار تا غم و اندوه به تو نرسد و پشيمان نشوي

10- بيهوده مخند

11- قبل از جواب دادن تفكر كن

12- هيچ كس را تمسخر مكن

13- با مرد بدكار هم راز مشو

14- با مرد خشمگين همراه مشو

15- با فرومايه مشورت مكن

16- با مست هم خوراك مشو

17- از پست فطرت و بداصل قرض مگير و وام مده زيرا تنزيل زياد بايد داد و همواره بر در خانه تو بايستد و كسان بگمارد و اين براي تو زيان بزرگي است.

18- مرد بدچشم را به معاونت خود قبول مكن.

19- مال خود را به مرد حسود نشان نده

20- از پادشاهان فرمان ناحق مخواه.

21- از مرد سخن چين و دروغگو سخن مشنو.

22- در مجازات مردم كينه مورز

23- در معبر عام مجادله نكن.

24- با مرد بسيار متول هم خوراك مشو

25- رادمرد را مزن.

26- براي جاه و مقام مجادله مكن

27- با مرد پاك نظر, كارآگاه, هوشيار و نيكخو مشورت كن

28- در جنگ اگر مسئوليتي به عهده تست بسيار مواظب باش

29- از مدد قوي, متمول و كينه ورز دور باش

30- با مرد اديب دشمن مباش

31- با مرد نادان راز مگوي

32- حضور دانشمندان را گرامي دار و از ايشان سئوال كن و جواب بشنو

33- به هيچ كس دروغ مگو

34- از بي شرم مال مگير

35- به نزد بدكار چيزي گرو مگذار

36- نه به راست نه به دروغ هرگز سوگند مخور

37- چو خواهي عروسي كني اول مال فراهم كن

38- خود براي خود زن انتخاب كن

39- تا تواني مردم را به زبان ميازار

40- اگر در پي مال و مكنتي اول آب و زمين بخر زيرا اگر ثمر ندهد اصل آن باقي است

41- به ضرر و دشمني كسي راضي مشو

42- تا حدي كه مي تواني از مال خود داد ودهش نما

43- كسي را فريب مده تا دردمند نشوي

44- پيشواي نيك را گرامي دار و سخنش بپذير

45- جز از خويشان و دوستان چيزي از كسي وام مگير

46- دختر شرمگين را دوست بدار و او را به مرد هوشيار و دانايي به عروسي ده زيرا مرد دانا و هوشيار مانند زمين نيكي است كه چون تخم در آن بكارند حاصل نيك و فراوان از آن به عمل آيد.

47- سخن را آشكارا بيان كن

48- بدون انديشه سخن مگوي

49- بر خلاف قانون به كسي وام مده

50- با زن فرزانه و شرمگين عروسي كن و او را دوست بدار

51- مردي را به دامادي خود برگزين كه نيكخو, درست و دانا باشد, اگر بسيار مسكين است بسيار عيب نيست مال و مكنت از يزدان برسد

52- مرد فقير و بينوا را تمسخر مكن شايد تو نيز روزي بينوا شوي

53- اگر تو را فرزندي است به مدرسه بفرست و به تحصيل علم بگمار زيرا علم ودانش چشم روشن است

54- سخن بموقع بگو زيرا بساتكلم بهتر از خاموشي و بسا خاموشي بهتر از تكلم است

55- مرد راستگو را براي پيغام بفرست

56- فرومايه را اعتنا مكن و شخص محترم را در پايه اش پاداش رسان

57- خوش صحبت باش

58- شيرين گفتار باش

59- منش خود را نيك بدار

60- از نيك كرداري خود غره مشو ورجز مخوان

61- به رئيسها و پادشاهان خيانت مكن

62- از مرد بزرگ و نيك سخن بپرس

63- با دزدان معامله مكن و آنها را گرفتار نما

64- از دوزخ ياد آور و كسان را به انصاف مجازات كن

65- از هر كس و هر چيز مطمئن مباش

66- فرمان خوب ده تا بهره خوب يابي

67- بيگناه باش تا بيم نداشته باشي

68- سپاس دار باش تا لايق نيكي باشي

69- با مردم يگانه باش تا محترم و مشهور شوي

70- راستگو باش تا استقامت داشته باشي

71- متواضع باش تا دوست بسيار داشته باشي

72- دوست بسيار داشته باش تا معروف باشي

73- معروف باش تا زندگاني به نيكي گذراني

74- دوستدار دين باش تا زندگي به نيكي گذراني

75- مطابق وجدان خود رفتار كن كه بهشتي شوي

76- سخي و جوانمرد باش تا پاك و راست گردي

77- زن ديگري را فريب مده تا روانت گناه كار نگردد

78- با مرد قدر نشناس و ناسپاس معاشرت مكن

79- روح خود را با خشم وكين آلوده مساز

80- در هر گفتار و كار تواضع و ادب را فراموش مكن

81- هرگز ترشرو و بدخو مباش

82- در انجمن نزد مرد نادان منشين كه تو را نادان نشمارند

83- در مجالس در صدر منشين تا تو را از آنجا بلند نكنند و به جاي پايين تري بنشانند

84- به مال و مكنت كسي چشم مينداز زيرا مال و خوشي جهان مانند مرغي است كه از اين درخت به آن درخت نشيند و به هيچ شاخي نماند.

85- نسبت به پدر و مادر خود فرمانبردار باش زيرا مرد تا پدر و مادرش زنده اند مانند شيري است كه آسوده در بيشه غنوده و از هيچ كس بيم ندارد

86- دختر خود را به شوهر هوشيار و دانا ده

87- اگر خواهي از كسي دشنام نشنوي كسي را دشنام مده

88- تند و عصباني مباش زيرا مرد عصباني مانند آتش است كه در بيشه برافروزد و تر و خشك را با هم بسوزاند

89- با مردي كه پدر و مادر از او ناخشنودند همكار مباش تا گناهكار نباشي

90- براي شرم و ننگ مرتكب گناه مشو

91- دو رو وسخن چين مباش

92- در انجمن نزد دروغگو منشين

93- چالاك باش تا هوشيار باشي

94- سحر خيز باش تا كار خود را به نيكي به انجام برساني

95- دشمن كهنه را دوست نو مساز زيرا دشمن كهنه مانند مار سياه است كه بعد از صد سال انتقام را فراموش نكند

96- دوست كهنه را گرامي دار و در دوستي او استوار بايست

97- يزدان را ستايش كن و دل را شاد ساز تا يزدان نيكي تو را بيافزايد

98- حكمرانان را نفرين مكن زيرا آنان پاسباتات مردم هستند

99- اي پسر من بشنو تو را مي گويم كه بهترين بخشش ها تعليم و تعلم است زيرا مال و مكنت زوال پذيرد و چهار پايان بميرند ولي دانش و تربيت باقي ماند

100- در حفظ دين بكوش زيرا سعادت روحاني از آن برسد

101- هميشه روح خود را به ياد دار

102- براي نام خود از كسب و كار احتراز مكن

103- دست از دزدي و كاهلي و هوا و هوس نفساني بدار زيرا هر كس كه نيكي كند پاداش نيكي يابد و هر كه بدكار گشت به سزاي سخت خواهد رسيد.

104- هر كس كه براي ديگران چاه كند در آن افتد

105- مرد پارسا در آسايش ماند و بدكار هميشه گرفتار اندوه است

106- اگر چه افسون مار خوب بداني ولي دست به مار نزن تا تو را نگزد

107- اگر چه شناوري به خوبي داني ولي زياد در آب مرو تا غرق نشوي

108- با هيچ كس و به هيچ آيين پيمان شكني نكن كه آسيب به تو نرسد

109- مال كسي را تاراج مكن و به مال خود مياميز

110- مغرور و خودپسند مباش زيرا انسان مغرور چون مشك پر باد است و اگر باد آن خال شود چيزي باقي نماند

111- مردم داراي همان خويي هستند كه از زمان شير خوارگي خود كسب نموده اند

112- هيچ فرازي بدون نشيب و هيچ نشيبي بدون فراز نيست

113- چون خوشي رسد بسيار خوشنود و غره مشو و چون سختي رسد غمگين و افسرده مباش زيرا هر خوشي يك ناخوشي و هر نيكي يك بدي در پي دارد

114- خوراك زياد مخور

115- از هر خوراك مخور و زود به زود به مجلس عيش بزرگان مرو كه پسنديده نيست

116- اي پسر من تو را مي گويم بهترين چيزها براي سخاوت تعليم و تربيت مردم است.